Gorysz miarz
Bylina o grubym kłączu podziemnym i wysokiej łodydze bruzdowanej, zakończonej baldachem złożonym. Kwiaty są białawe. Liście różyczki przyziemnej są 3-krotnie trójdzielne, liście łodygowe - siedzące i obejmujące łodygę błoniastą pochwą. Owocem jest podwójna rozłup-nia szerokoeliptyczna (w dole). Gorysz rośnie w górach, najczęściej nad potokami, na wilgotnych łąkach i koło źródeł.
Dawniej był często sadzony przy domostwach i zadamawiał się w ich sąsiedztwie. Zbiera się grube kłącza (Rhizoma Im-peratoriae), które wykopuje się na jesieni lub na wiosnę przed wznowieniem wegetacji. Po starannym umyciu oraz uwolnieniu od korzonków i zielonych części kłącza kraje się i suszy w suszarni w temperaturze maksimum 35 °C. Mają one silny zapach, palący smak i powodują ślinotok. Powinny być przechowywane w miejscu suchym, w zamkniętych pojemnikach.
Są bogate w olejek eteryczny zawierający limonen, felandren i pinen; zawierają także gorycze i garbniki. Działają przede wszystkim moczopędnie, ale również przeciw zaburzeniom trawiennym, wzdęciom i nieżytom jelitowym. Kłącze zażywa się w postaci proszku 0,5-2 g 2-3 razy dziennie lub w postaci odwaru (łyżeczkę do kawy kłączy na szklankę, pić w ciągu dnia). W bardzo dużej dawce gorysz jest trujący.
Okres kwitnienia: VI-VII Zbiór kłączy: IX-XI i III-IV
